Kalkulator punktu rosy i wilgotności (kondensacja, pleśń)
Temperatura + wilgotność → punkt rosy, wilgotność bezwzględna i ryzyko kondensacji na oknie lub ścianie.
- Natychmiast
- Za darmo
- Prywatnie (przetwarzane lokalnie)
- Bez rejestracji
Obliczanie punktu rosy i wilgotności powietrza
Punkt rosy mówi, w jakiej temperaturze wilgoć z powietrza zamienia się w wodę. To kluczowa wartość, by zrozumieć skraplanie się pary na oknach, pleśń na ścianach, kapiące rury z zimną wodą czy posadzkę żywiczną, która się nie trzyma. Kalkulator podaje punkt rosy (albo wilgotność względną, jeśli znasz punkt rosy), punkt szronu poniżej 0 °C, wilgotność bezwzględną w g/m³, stosunek zmieszania w g/kg, a gdy zmierzysz powierzchnię, także ryzyko kondensacji i pleśni.
-
Zmierz powietrze
Odczytaj temperaturę i wilgotność względną termohigrometrem, z dala od źródeł ciepła. Jeśli znasz już punkt rosy, wybierz drugi tryb, aby otrzymać wilgotność względną.
-
Dodaj powierzchnię (opcjonalnie)
Zmierz temperaturę szyby, ściany, rury lub podłoża do malowania termometrem na podczerwień albo stykowym.
-
Odczytaj wyniki
Punkt rosy dużą czcionką, różnica względem temperatury powietrza, ciśnienie pary wodnej, wilgotność bezwzględna i stosunek zmieszania. Kontrola powierzchni pokazuje kondensację, ryzyko pleśni i możliwość malowania.
-
Porównaj scenariusze
Tabela pod wynikiem podaje punkt rosy od 20 do 100% wilgotności przy wpisanej temperaturze: od razu widać, o ile trzeba osuszyć powietrze.
Wzór Magnusa
Narzędzie korzysta ze wzoru Magnusa ze stałymi z normy DIN 4108-3 (a = 17,62 i b = 243,12 °C nad wodą; a = 22,46 i b = 272,62 °C nad lodem dla punktu szronu). W porównaniu ze wzorcową formułą ITS-90 według Hardy’ego odchylenie nie przekracza 0,2 °C w zakresie od −40 do 60 °C.
- Ciśnienie pary nasyconej:
Es(T) = 6,112 × exp(17,62 × T / (243,12 + T))w hPa, czyli 23,33 hPa przy 20 °C. - Ciśnienie pary wodnej:
e = RH / 100 × Es(T), czyli 14,00 hPa przy 20 °C i 60%. - Punkt rosy:
Td = 243,12 × ln(e / 6,112) / (17,62 − ln(e / 6,112))= 12,0 °C. - Wilgotność bezwzględna:
216,68 × e / (T + 273,15)= 10,34 g pary na m³ powietrza. - Stosunek zmieszania:
621,98 × e / (p − e)= 8,71 g wody na kg suchego powietrza przy 1013,25 hPa. - Wilgotność przy powierzchni:
e / Es(Tpowierzchni); przy 15 °C sięga 82,2%, powyżej progu pleśni.
Tabela punktu rosy
| Temperatura powietrza | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 °C | −6,8 | −3,0 | 0,0 | 2,6 | 4,8 | 6,7 | 8,4 |
| 15 °C | −2,5 | 1,5 | 4,7 | 7,3 | 9,6 | 11,6 | 13,4 |
| 18 °C | 0,1 | 4,2 | 7,4 | 10,1 | 12,4 | 14,5 | 16,3 |
| 20 °C | 1,9 | 6,0 | 9,3 | 12,0 | 14,4 | 16,4 | 18,3 |
| 22 °C | 3,6 | 7,8 | 11,1 | 13,9 | 16,3 | 18,4 | 20,3 |
| 25 °C | 6,2 | 10,5 | 13,9 | 16,7 | 19,1 | 21,3 | 23,2 |
| 30 °C | 10,5 | 14,9 | 18,4 | 21,4 | 23,9 | 26,2 | 28,2 |
Punkt rosy w °C w zależności od temperatury i wilgotności względnej (wzór Magnusa, stałe DIN 4108-3).
Kondensacja, pleśń i malowanie: trzy progi, które warto znać
- Kondensacja: gdy tylko powierzchnia osiągnie punkt rosy lub spadnie poniżej. Przy powietrzu 20 °C i 60% mokra staje się każda powierzchnia o temperaturze 12 °C lub niższej.
- Pleśń: gdy wilgotność przy powierzchni długotrwale sięga 80% (DIN 4108-2). Wciąż przy 20 °C wystarczy powierzchnia o temperaturze 15,4 °C przy powietrzu 60% albo 12,6 °C przy 50%: mostek termiczny może zapleśnieć, choć nigdy nie spływa po nim woda.
- Farby i powłoki: podłoże musi być co najmniej 3 °C powyżej punktu rosy (ISO 8502-4). Aby potem oszacować ilość materiału, skorzystaj z naszego kalkulatora zużycia farby na m².
Latem punkt rosy mówi też o uczuciu duchoty: powyżej 16 °C powietrze wydaje się ciężkie, powyżej 21 °C staje się przytłaczające. Temperaturę odczuwalną w upale sprawdzisz w naszym kalkulatorze indeksu ciepła.
Poniżej 0 °C narzędzie pokazuje też punkt szronu, liczony nad lodem: to temperatura, w której tworzy się szron. Dla 0 °C i 80% punkt rosy wynosi −3,0 °C, a punkt szronu −2,7 °C.
Najczęstsze pytania
Co to jest punkt rosy?
To temperatura, do której trzeba schłodzić powietrze, bez zmiany ilości zawartej w nim pary wodnej, aby stało się nasycone (100% wilgotności względnej). Poniżej niej para skrapla się w kropelki: zaparowana szyba, rosa na trawie, krople na zimnej puszce. Dla powietrza o temperaturze 20 °C i wilgotności 50% punkt rosy wynosi 9,3 °C.
Jak obliczyć punkt rosy?
Wzorem Magnusa: najpierw γ = ln(RH/100) + 17,62 × T / (243,12 + T), potem Td = 243,12 × γ / (17,62 − γ), gdzie T w °C. Dla 20 °C i 60%: γ = ln(0,6) + 1,3393 = 0,8285, więc Td = 243,12 × 0,8285 / 16,79 = 12,0 °C. Kalkulator liczy to natychmiast, także w °F.
Dlaczego okna parują od środka?
Bo szyba jest zimniejsza niż punkt rosy powietrza w pomieszczeniu. Przy 20 °C i wilgotności 60% punkt rosy wynosi 12 °C: szyba, której wewnętrzna strona schładza się do 10 °C, zaparowuje. Rozwiązania: obniżyć wilgotność (wietrzenie, wentylacja mechaniczna, okap, suszenie prania na zewnątrz) albo ogrzać powierzchnię (pakiety dwu- lub trzyszybowe, lżejsze zasłony na noc).
Przy jakiej wilgotności pojawia się pleśń?
Pleśń rozwija się, gdy wilgotność względna przy powierzchni utrzymuje się w okolicach 80% przez kilka dni, nawet bez widocznej kondensacji. Takie kryterium przyjmuje niemiecka norma DIN 4108-2. Przy powietrzu w pomieszczeniu 20 °C i 60% próg ten osiąga każda powierzchnia o temperaturze 15,4 °C lub niższej (12,6 °C, jeśli powietrze ma 50%).
O ile powierzchnia musi przewyższać punkt rosy, żeby malować?
Norma ISO 8502-4, stosowana do farb, żywic epoksydowych i posadzek, wymaga, aby podłoże było co najmniej 3 °C powyżej punktu rosy. Przy punkcie rosy 12 °C powierzchnia musi więc mieć 15 °C lub więcej; inaczej niewidoczna warstewka wody osłabia przyczepność.